SON-R intelligentietest


Snijders-Oomen niet-verbale intelligentietest : SON-R 2Ĺ-7 : handleiding en verantwoording (SON-R 2Ĺ-7) / Tellegen, P.J.; Winkel, M.; Wijnberg-Williams, B.J.; Laros, J.A.. - Lisse : Swets Test Publishers (STP), 1996, 1998 (Inmiddels overgenomen door: www.pearson-nl.com
Code: C01.Tellegen. Taal: NL. Doelgroep: kinderen; 2,06-7 jaar. Meetpretentie: verschillende intelligentiefuncties zonder gebruik taal. Schalen: mozaÔeken, categorieŽn, puzzels, analogieŽn, situaties, patronen.
Annotatie: bew. van Kleuter-SON / J.Th. Snijders, N. Snijders-Oomen (1975). Zie ook: folder Swets. Psychodiagnostiek... [13.Kraijer]: 160
CoTAN: 2000 I: 491-2, II: 1178-86 (26.28); 1992 en aanv. (26.38)

Snijders-Oomen niet-verbale intelligentietest ; SON-R 5Ĺ-17 : verantwoording en handleiding (SON-R 5Ĺ-17) / Snijders, J.Th.; Tellegen, P.J.; Laros, J.A.. - Groningen : Wolters-Noordhoff, 1988
Code: C01.Snijders. Taal: NL. Doelgroep: kinderen, jongeren, doven, slechthorenden, spraakgestoorde kinderen; 5,06-17 jaar. Meetpretentie: intelligentieniveau. Schalen: categorieen, analogieen, situaties, stripverhalen, mozaieken, patronen, zoekplaten.
Annotatie: zie ook: Psychodiagnostiek... [13.Kraijer]: 161
CoTAN: 2000 I: 480-1, II: 1164-6 (26.18); 1992 (26.28)


De SON-R 5.5-17
 

De SON-R 5.5-17 vormt samen met de SON-R 2.5-7 de vierde generatie van de Snijders-Oomen niet-verbale intelligentietests. De test is geschikt voor kinderen van 5.5 tot 17 jaar.
De SON-R 5.5-17 vervangt zowel de SSON 7-17 als de SON-'58.
De auteurs van de test zijn: J.Th. Snijders, N. Snijders-Oomen, J.A. Laros, M.A.H. Huijnen en P.J. Tellegen.De SON-R 2.5-7 

Betrouwbaarheid en stabiliteit

De betrouwbaarheid van de subtests is gemiddeld .72. De betrouwbaarheid van de IQ-score neemt iets met de leeftijd toe en is gemiddeld .90.
De stabiliteit van het IQ (test-hertest correlatie) is .79 bij een interval van drie tot vier maanden.
De correlatie tussen de SON-R 2.5-7 en de SON-R 5.5-17 is .76 bij een inval van drie tot vier maanden.

Validiteit

Naast het normeringsonderzoek zijn aanvullende onderzoeken uitgevoerd bij dove en slechthorende kinderen, kinderen met taal- en spraakstoornissen, kinderen met leermoeilijkheden, autistische kinderen en allochtone kinderen.
Ook in Engeland, de Verenigde Staten en in AustraliŽ is onderzoek gedaan met zowel Ďnormaleí als gehandicapte kinderen
In totaal waren 1500 kinderen bij deze extra onderzoeken betrokken.
De prestaties op de SON-R 2.5-7 zijn door ons vergeleken met een groot aantal intelligentie- en taalontwikkelingstests, zoals de GOS, WPPSI-R, TONI-2, RAKIT, Bayley, McCarthy, DTVP-2, Peabody, PLS-3, Reynell en de TvK
In de Handleiding wordt ook informatie gegeven over de samenhang met SES, sekseverschillen en de samenhang tussen testprestaties en beoordelingen door leerkrachten.

Samenstelling

De test bestaat uit zeven subtests: CategorieŽn, AnalogieŽn, Situaties, Stripverhalen, MozaÔeken, Patronen en Zoekplaten.
De eerste drie zijn meerkeuze-tests, de andere vier zijn handelingstests.
Bij de handelingstests moet de oplossing op een actieve manier gezocht worden waardoor gedragsobservatie mogelijk is.
Op grond van de inhoud kunnen de subtests in vier groepen worden verdeeld: abstracte redeneertests (CategorieŽn en AnalogieŽn), concrete redeneertests (Situaties en Stripverhalen), ruimtelijke tests (MozaÔeken en Patronen), en perceptuele tests (Zoekplaten).
Een belangrijk verschil met de voorgaande SON-tests is dat geen aparte geheugentests zijn opgenomen.

Testafname

In de Handleiding zijn de verbale en de niet-verbale instructie naast elkaar afgedrukt. Beide instructies zijn zoveel mogelijk equivalent. Als hulp voor de onderzoeker staan de belangrijkste punten van de instructie op het scoreformulier.
In twee opzichten wijkt de testprocedure af van wat gebruikelijk is. In de eerste plaats wordt van een adaptieve procedure gebruik gemaakt waardoor het aantal aangeboden items ongeveer gehalveerd wordt. In de tweede plaats wordt na ieder item verteld of de oplossing goed of fout is.
De afname van de test duurt ongeveer twee uur. (Er dienen echter voldoende pauzes te worden genomen bij de afname van deze test!)

Normering

De normering van de test is gebaseerd op een landelijk representatieve steekproef van 1350 kinderen van 6 tot en met 14 jaar. Door extrapolatie zijn de normen uitgebreid naar 5.5 - 17 jaar. Voor het berekenen van genormeerde scores zijn normtabellen voor 38 leeftijdsgroepen beschikbaar. Men kan ook van het computerprogramma gebruik maken.
De totale testuitkomst wordt weergegeven als IQ-score (met waarschijnlijkheidsinterval), als percentielscore en als referentieleeftijd.
In aanvulling op het onderzoek bij horende kinderen, zijn 768 dove kinderen met de SON-R 5.5-17 onderzocht. Voor doven kan de totaalscore op de test worden weergegeven als percentielscore binnen de dovenpopulatie.

Betrouwbaarheid

De betrouwbaarheid van de subtests is gemiddeld .76. De betrouwbaarheid van de totaalscore is .93.
Bij de dove kinderen is de correlatie .76 met scores op eerdere versies van de test die meer dan drie jaar daarvoor waren afgenomen.

Validiteit

De validiteit van de SON-R 5.5-17 blijkt onder meer uit de duidelijke samenhang met indicatoren voor schoolsucces, zoals schooltype, zitten blijven en rapport cijfers (R=.59). De correlatie met de CITO eindtoets is .66.
In de Handleiding wordt verder uitgebreid ingegaan op de prestaties van dove kinderen en van allochtone kinderen en op de samenhang van de testprestaties met socio-economische variabelen.

Computerprogramma

Bij de test wordt standaard een vrij kopieerbaar computerprogramma geleverd waarmee de genormeerde scores worden berekend. Een Windows-versie van dit DOS-programma is in voorbereiding.
Alle uitkomsten worden berekend en afgedrukt nadat de geboortedatum, de testdatum en de ruwe scores zijn ingevoerd. Met het programma worden de genormeerde scores gebaseerd op de exacte leeftijd. Daarnaast biedt het programma in vergelijking tot de normtabellen belangrijke extra mogelijkheden.

Testmateriaal

De complete testset van de SON-R 5.5-17 bestaat uit het testmateriaal van vijf subtests en het computerprogramma, verpakt in een donkergroene kunststof koffer.
De Handleiding, de subtests Zoekplaten en Patronen en de Scoreformulieren worden apart geleverd.

Handleiding en Verantwoording

De ďHandleiding en VerantwoordingĒ van de SON-R 5.5-17 is verkrijgbaar in het Nederlands, Engels en Duits. De auteurs zijn J.Th. Snijders, Introductie

De SON-R 2.5-7 en de SON-R 5.5-17 zijn de laatste revisies, voor jonge en voor oudere kinderen, van de Snijders-Oomen Niet-verbale Intelligentietest.

De SON-R tests zijn algemeen toepasbare intelligentietests waarbij het gebruik van gesproken of geschreven taal niet direct noodzakelijk is. De SON-R tests zijn daarom in het bijzonder geschikt voor kinderen met handicaps in de verbale communicatie en met taalproblemen.

Dit betreft kinderen met:


Beide tests
de SON-R 5.5-17 & de SON-R 2.5-7 zijn buitengewoon positief beoordeeld.
(Bron: Evers, van Vliet-Mulder & Groot, 2000. Documentatie van tests en testresearch in Nederland. Assen: Van Gorcum / NIP)
P.J. Tellegen en J.A. Laros.